به گزارش بازتاب آنلاین، آرزو اشرفی زاده، مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست در گفت و گو با ایلنا اظهار داشت: آنچه درباره خشک شدن 43 یا 70 درصد تالاب ها و یا خشک شدن 9 تالاب عنوان می شود. از نظر علمی درست نیست خشکی یا مرطوب بودن هر تالاب بسته به فصل، شرایط بارندگی، دمای هوا و همچنین میزان آب ارائه شده توسط مدیر متفاوت است.
وی افزود: بر اساس مطالعات اخیر از حدود 3.5 میلیون هکتار تالاب کشور، یک میلیون و 400 هزار هکتار در معرض انباشت گرد و غبار ناشی از خشکسالی و خشکسالی است. تالاب های جازموریان، هامون و صالحیه از مهم ترین این تالاب ها هستند.
متاسفانه کشور افغانستان در سه سال گذشته رودخانه هیرمند را به سمت تالاب گود زیره منحرف کرده و مانع از رسیدن سیلاب به تالاب هامون به صورت طبیعی شده است. بند بخش آباد را هم روی رود فراه می سازند تیر این یک تسکین برای مرداب هامون خواهد بود. به گفته وی، دولت افغانستان پروژه های کوچک و بزرگی را برای کنترل منابع آبی این رودخانه ها اجرا کرده است.
اشرفی زاده در ادامه به قانون حفاظت و احیای تالاب ها اشاره کرد که سازمان حفاظت محیط زیست موظف به تعیین نیاز آبی تالاب ها و وزارت نیرو نیز موظف به تامین آب مورد نیاز زیست محیطی تالاب ها هستند. به گفته وی، پس از تامین آب شرب، تخصیص حقوق تالاب در اولویت قرار دارد.
وی ادامه داد: وضعیت تالاب ها تحت تأثیر عملکردی است که در حوزه آبخیز آنها رخ می دهد. بنابراین مدیریت صحیح منابع و مصارف آب در حوزه آبخیز از اهمیت بالایی برخوردار است. با این حال، متأسفانه، ما با این چالش مواجه هستیم که مدیریت مصرف آب به طور کلی (و به ویژه در بخش کشاورزی) به شیوه ای پایدار انجام نمی شود. در حوضه های آبخیز بسیاری از تالاب ها با کشاورزی ناپایدار مواجه هستیم و متاسفانه برداشت غیرمجاز آب نیز در سطح وسیع انجام می شود.
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب ها اضافه کرد: تغییرات اقلیمی نیز تا حدودی در خشک شدن تالاب ها تأثیر دارد، البته درصد تأثیر آن کمتر است. همه این عوامل باعث شده که تالاب ها به طور کامل تغذیه نشوند. البته در خصوص برخی تالاب ها تماس های خوبی با وزارت نیرو داشتیم. وی تالاب های اقماری دریاچه ارومیه و تالاب های استان چهارمحال و بختیاری را از مصادیق همکاری موثر سازمان محیط زیست با وزارت نیرو برشمرد و افزود: در مورد برخی تالاب ها مانند گاوخونی و همچنین در مورد دریاچه. ارومیه حقوقی به طور کامل احقاق نشده است مانند بختگان و جازموریان که متاسفانه پارسال آب دریافت نکردند.
اشرفی زاده پیامدهای خشک شدن تالاب ها را تشدید گرد و غبار، فرونشست در دشت های اطراف تالاب ها، مشکلات معیشتی مردم و مشکلات زیست محیطی برشمرد و افزود: چاره ای جز حفظ حقوق زیست محیطی نداریم تا پایداری کشورمان تضمین شود. این سوال در برنامه هفتم توسعه نیز لحاظ شده است. امیدواریم با پیگیریهایی که انجام دادهایم و همکاری وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی و همه ذینفعان، حقوق تالابها به طور کامل تامین شود و آرزوی بارندگی کافی برای شاهد وضعیت بهتر را داریم. .
وی همچنین فرونشست زمین در تالاب و دشت مهارلو را جدی دانست و دلیل آن را نداشتن حق کامل دانست. به گفته اشرفی زاده، فرونشست دشت و تالاب مهارلو ناشی از کشاورزی ناپایدار و حفر چاه های غیرمجاز در اطراف تالاب و در دشت مهارلو است.
اشرفی زاده در تشریح وضعیت تالاب هامون گفت: تالاب هامون کاملا وابسته به منابع آبی بالادست افغانستان است. برداشت آب از این تالاب به صورت تاریخی و طبیعی از طغیان رودخانه هیرمند، فراه رود و چند رودخانه دیگر از افغانستان صورت گرفته است.
وی افزود: متأسفانه کشور افغانستان در سه سال اخیر رودخانه هیرمند را به سمت تالاب گود زیره منحرف کرده و مانع از رسیدن سیلاب به تالاب هامون شده است تیر این یک تسکین برای مرداب هامون خواهد بود. به گفته وی، دولت افغانستان پروژه های کوچک و بزرگی را برای کنترل منابع آبی این رودخانه ها اجرا کرده است.
آقای افزرود: طبق قوانین و آداب و رسوم بین المللی مربوط به تالاب هامون باید نیاز آبی این اکوسیستم تامین شود و مسیر طبیعی و تاریخی آبرسانی در آنجا ایجاد شود. هم مردم ایران و هم مردم افغانستان از خدمات و کارکردهای این تالاب بهره مند شدند و عواقب خشک شدن آن نیز گریبان هر دو کشور را در دو سوی مرز گرفت و همچنین گرد و غبار ایجاد شده از خاک خشک تالاب، ساکنان و زیرساخت های آن را تحت تاثیر قرار خواهد داد. اغتشاش افغانستان
اشرفی زاده اعلام کرد: در این راستا مقامات ایرانی اقدامات پیگیری متعددی را از کشور افغانستان انجام داده اند. هامون یک تالاب بین المللی و ذخیره گاه زیست کره یونسکو است و سازمان های بین المللی بر حفاظت از آن تاکید ویژه ای دارند. ما خواستار احیای این تالاب با کمک افغانستان و سازمان های بین المللی شده ایم و از طریق وزارت خارجه و مراجع ذیربط این موضوع را پیگیری می کنیم.
وی در پایان هشدار داد: هیچ یک از حوزه های آبخیز کشور توانایی افزایش مصرف بالاتر از این حد را ندارند و با توجه به مشکلات آبی که داریم باید به سمت مدیریت پایدار منابع آب در حوزه ها حرکت کنیم. وضعیت تالاب ها به دلیل قرار گرفتن در انتهای حوضه آبریز می تواند شاخص خوبی برای پایداری زمین و مدیریت صحیح منابع و مصارف آب در حوضه باشد. با توجه به مزیتهای تالابها به عنوان اکوسیستمهای آبی کلیدی و ارزشهای اقتصادی فراوانی که دارند، میتوان آنها را شاخص مناسبی برای مدیریت اقتصادی پایدار دانست.
وی اعلام کرد: در ابتدای سال آبی جاری هستیم و باید میزان آب مورد نیاز زیست محیطی در جدول منابع آب و مصرف آب برای همه حوضه ها لحاظ شود و این مطالبات مطابق قوانین و شرایط اقلیمی پرداخت شود. “
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: ما در بحث احقاق حقوق تالابها مصری هستیم و امیدواریم با افزایش بهرهوری آب به این هدف برسیم در کشاورزی و کاهش مصرف در حوزه های آبخیز.
۲۳۳۲۳۶