بیماری کبد چرب یک بیماری شایع است که به دلیل ذخیره بیش از حد چربی در کبد ایجاد می شود. اکثر مردم هیچ علامتی را تجربه نمی کنند و هیچ مشکل جدی را تجربه نمی کنند. علاوه بر این، با تغذیه مناسب، این بیماری درمان می شود و با تغییر سبک زندگی، می توان از ابتلا به کبد چرب پیشگیری و یا حتی درمان کرد.
رابطه کبد چرب و چاقی
به گزارش همشهری، متخصص تغذیه و رژیم درمانی و هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر. حسین ایمانی درباره کبد چرب می گوید: امروزه به دلیل افزایش کبد چرب در دنیا، تعداد کبد چرب در حال افزایش است. شیوع چاقی و اضافه وزن درست مانند درمان اصلی کبد چرب، کاهش وزن تدریجی و تغذیه مناسب است.
وی همچنین بیان می کند که می توان گفت تقریباً هیچ داروی شیمیایی برای کنترل و درمان کبد چرب وجود ندارد. بنابراین بیشتر درمانها برای درمان این مشکل در تغذیه بیان شدهاند. نکته مهمی که در رژیم غذایی افراد مبتلا به کبد چرب باید مورد توجه قرار گیرد این است که قندهای ساده باید در افراد مبتلا به کبد چرب بسیار محدود یا حذف شوند.
نکات مهم در تغذیه افراد مبتلا به کبد چرب: در برابر کبد چرب چه بخوریم؟ | مصرف زیاد این غذاها خطر ابتلا به بیماری کبد چرب را افزایش می دهد
مضرات قندهای ساده
به گفته این متخصص تغذیه بالینی، غذاهای کربوهیدراتی به دو دسته تقسیم می شوند. یکی از آنها کربوهیدرات های پیچیده یا نشاسته است که به عنوان مثال در نان های غلات کامل و به ویژه برنج قهوه ای یافت می شود. اما قندهای ساده اساساً قندهایی مانند آب نبات، مربا یا آب میوه های صنعتی هستند و در واقع از شکر و شکر سفید تشکیل شده اند. این قندها مانند نان یا نشاسته برنج نیستند که در بدن تجزیه شده و به قند تبدیل شوند. چنین قندهایی به سرعت جذب شده و وارد بدن می شوند. بنابراین قند خون را افزایش می دهند; مشکلی که می تواند منجر به افزایش روغن شود. زیرا قند اضافی در بدن نیز می تواند به تری گلیسیرید یا چربی تبدیل شود.
تجمع چربی در کبد
دکتر ایمانی در مورد درجات کبد چرب می گوید: وقتی چربی بیش از حد در کبد جمع شود باعث بیماری کبد چرب می شود. درجات مختلف کبد چرب وجود دارد. گرید اول و دوم و سوم. کبد چرب بعد از درجه سوم؛ به تدریج به فیبروز تبدیل می شود. فیبروز به خودی خود شامل سه درجه است و در صورت عدم درمان (در بیشتر موارد غیر قابل درمان) درجات بالاتر می تواند در نهایت به سیروز کبدی تبدیل شود. سیروز کبدی نیز منجر به پیوند کبد خواهد شد که اغلب در 50 درصد موارد پیوند رد می شود و متاسفانه منجر به مرگ بیمار می شود.
پیشگیری از کبد چرب
به گفته این متخصص تغذیه بالینی و رژیم درمانی، برای جلوگیری از بروز و پیشرفت بیماری کبد چرب؛ باید سعی کنیم از قندهای ساده کمتر و نشاسته های پیچیده تر استفاده کنیم. البته نباید از این گونه نشاسته ها زیاد استفاده کنیم زیرا در بدن تجزیه می شوند و در نهایت می توانند به قندهای ساده تبدیل شوند. احتمال ابتلا به کبد چرب را افزایش می دهد.
دکتر. ایمانی می گوید: در یک رژیم غذایی اصولاً صحیح، 50 تا 55 درصد غذای دریافتی ما باید از کربوهیدرات ها به ویژه کربوهیدرات های پیچیده تشکیل شود.
نکات مهم در تغذیه افراد مبتلا به کبد چرب
با تاکید بر اینکه یکی از نکاتی که در تغذیه افراد مبتلا به کبد چرب برای کنترل و درمان بیماری هایشان باید مورد توجه قرار گیرد، استفاده از روغن های مفیدی مانند روغن زیتون است. ایمانی می افزاید: چربی های با پیوند دوگانه باعث افزایش کلسترول خوب و کاهش کلسترول بد می شوند. با این حال، افراد مبتلا به کبد چرب باید سعی کنند از مصرف اسیدهای چرب ترانس خودداری کنند. روغن زیتون روغن بسیار مفیدی است. اسیدهای چرب ترانس بسیار مضر هستند. بنابراین این افراد باید سعی کنند چنین موادی را از رژیم غذایی خود حذف کنند. زیرا اسیدهای چرب ترانس ممکن است خطر ابتلا به کبد چرب را افزایش دهند.
چربی های ترانس
روغنهای مورد استفاده در پخت و پز و ساخت کیکها و نشاستههای صنعتی و روغنهایی که در پخت آنها از روغن استفاده میشود، اغلب حاوی اسیدهای چرب ترانس مضر هستند. به گفته این متخصص تغذیه بالینی و متخصص رژیم درمانی، نکته مهم این است که چربی های اشباع و جامد و همچنین اسیدهای چرب ترانس باید در رژیم غذایی افراد مبتلا به کبد چرب محدود شود.
یکی از منابع اسیدهای چرب ترانس؛ روغن های هیدروژنیک اساساً به منظور تسهیل در بسته بندی و حمل و نقل روغن در صنعت؛ هیدروژنه و جامد می شود. از این گونه روغن ها در صنعت شیرینی پزی نیز استفاده می شود که متاسفانه استفاده از این گونه روغن ها افزایش یافته است.
از مصرف زیاد میوه خودداری کنید!
ایمانی می گوید: موضوع بعدی که در تغذیه کبد چرب باید به آن پرداخته شود این است که افراد مبتلا به کبد چرب منابع غذایی حاوی فیبر مانند سبزیجات، کلم و سبوس را بیشتر مصرف کنند. البته میوه ها نیز منبع خوبی از فیبر هستند، اما باید این را هم در نظر بگیریم که ممکن است برخی افراد با مصرف زیاد میوه و فیبر مشکل ایجاد کنند. زیرا قندها می توانند به فروکتوز، تری گلیسیرید و چربی تبدیل شوند و خطر ابتلا به کبد چرب را افزایش دهند.
مصرف سبزیجات را افزایش دهید و وزن خود را کاهش دهید
به گفته عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، افراد مبتلا به کبد چرب نباید میوه شیرین بیش از حد مصرف کنند، یعنی بیش از پنج وعده میوه در روز مصرف نکنند. آنها باید مصرف سبزیجات خود را تا حد امکان افزایش دهند. با توجه به اینکه اکثر افراد مبتلا به کبد چرب به طور کلی اضافه وزن دارند، درمان های کاهش وزن متوسط تا 2 تا 4 کیلوگرم در ماه می تواند کمک کننده باشد.
این متخصص تغذیه و رژیم درمانی بالینی توصیه می کند: کاهش وزن باید تدریجی و نه خیلی سریع باشد. زیرا کاهش وزن سریع باعث آزاد شدن اسیدهای چرب در خون می شود که می تواند در کبد تجمع کرده و وضعیت کبد را بدتر کند. اما توجه به این موارد می تواند تاثیر زیادی در بهبود و درمان کبد چرب داشته باشد.